Gemeenschapswerkplaats – The Owl’s Nest

Kennis is meer dan informatie

Een deel van onze kennis ontstaat door ervaring en laat zich maar gedeeltelijk in woorden vastleggen. Een handleiding kan uitleggen welke stappen iemand moet volgen, terwijl ervaring ook bestaat uit waarnemingen, afwegingen en vaardigheden die zich tijdens het doen ontwikkelen. Je hoort bijvoorbeeld aan een geluid dat iets niet goed loopt, voelt aan materiaal of een gereedschap juist is ingesteld, of herkent aan kleine details of een verbinding betrouwbaar is.

Dit wordt vaak ervaringskennis of impliciete kennis genoemd. Zij groeit door kijken, luisteren, proberen, fouten maken, vergelijken en opnieuw proberen. Documentatie helpt om zulke kennis toegankelijker en overdraagbaarder te maken, terwijl ervaring zich verder verdiept door toepassing en oefening.

Kennis kan verloren gaan

Kennis leeft voor een belangrijk deel in mensen. Ervaring die in tientallen jaren is opgebouwd kan verdwijnen wanneer zij alleen bij één persoon blijft. Wanneer anderen haar leren begrijpen en gebruiken, kan zij juist blijven bestaan en verder groeien.

Iedere overdracht kan bovendien iets nieuws opleveren: een andere uitleg, een betere methode, een nieuwe toepassing of een verbinding met kennis uit een ander vakgebied. Kennis doorgeven draagt zo zowel aan continuïteit als aan verdere ontwikkeling bij.

Vrije kennis

Vrije kennis begint bij het uitgangspunt dat mensen kennis moeten kunnen onderzoeken, begrijpen, gebruiken, aanpassen en verder delen. Wat iemand leert of ontwikkelt kan zo beschikbaar blijven voor anderen, die erop kunnen voortbouwen en hun eigen inzichten opnieuw kunnen doorgeven.

Dit uitgangspunt behoort tot de filosofische basis van ASK-Solutions en ligt ook aan The Owl’s Nest ten grondslag. Het werkt door in hoe binnen het project wordt gedacht over documentatie, ontwerpen, onderzoek, werkwijzen en praktische kennis. Begrijpelijkheid, overdraagbaarheid en de mogelijkheid om zelfstandig verder te kunnen bouwen zijn daarbij belangrijk.

Ook technische keuzes kunnen uit deze uitgangspunten volgen. Vrije software en vrije hardware kunnen bijvoorbeeld passen wanneer zij mensen de ruimte geven om te onderzoeken hoe iets werkt, het aan te passen en verbeteringen verder te delen. De gekozen techniek geeft daarmee uitvoering aan een eerder uitgangspunt over vrijheid en kennis.

Leren door te doen

Kennis wordt vaak beter begrijpelijk wanneer theorie en ervaring elkaar aanvullen. Eerst zien hoe iets wordt aangepakt, daarna samen proberen en uiteindelijk zelfstandig verdergaan helpt om zowel handelingen als achterliggende principes te leren begrijpen.

Daarbij horen fouten, herhaling en tijd. Vaardigheid ontstaat geleidelijk. Het doel is dat iemand een handeling kan uitvoeren, begrijpt waarom zij werkt en nieuwe situaties steeds zelfstandiger kan beoordelen.

Kennis gaat beide kanten op

Bij kennisoverdracht kunnen de rollen van degene die leert en degene die kennis deelt voortdurend wisselen. Iemand kan op het ene gebied veel ervaring hebben en op een ander gebied juist beginnen. Een nieuwe vraag kan ook een ervaren persoon opnieuw laten nadenken over iets dat door routine vanzelfsprekend was geworden.

Verschillende ervaringen en vakgebieden kunnen elkaar aanvullen en onverwachte verbindingen opleveren. Zo wordt bestaande kennis doorgegeven én verder ontwikkeld.

Verder bouwen op wat anderen weten

Wanneer kennis begrijpelijk en overdraagbaar blijft, hoeft niet iedereen telkens opnieuw bij nul te beginnen. Mensen kunnen voortbouwen op eerdere ervaringen, bestaande oplossingen verbeteren en wat zij zelf ontdekken opnieuw beschikbaar maken.

De kern van kennis doorgeven binnen het project The Owl’s Nest is daarom kennis bewaren, overdraagbaar maken en anderen in staat stellen erop voort te bouwen.