The Owl’s Nest

Kennis doorgeven

In The Owl’s Nest draait het niet alleen om de dingen die we maken of repareren, maar vooral om wat daar in zit: kennis, ervaring en vakmanschap. Een soldeerbout, schaaf of glasnijder is op zichzelf alleen een stuk gereedschap. Pas als iemand er jarenlang mee gewerkt heeft, ontstaat er iets als “gevoel” voor het vak: je hoort aan een brom wat er mis is, je voelt aan een schaafkrul of het mes goed staat, je ziet aan een soldeerverbinding of hij deugt. Dat soort kennis kun je niet volledig in een handleiding opschrijven; die moet je samen doen, zien, horen en oefenen.

Veel van die ervaring zit nu in mensen die al lang met techniek werken. In vrijwilligers die hier tot op hoge leeftijd rondliepen, in bestuursleden die al decennia in dit soort werkplaatsen staan, in mensen die vroeger in de industrie, zorg of creatieve sector werkten en nu hun gereedschap en verhalen meebrengen. Maar die mensen zijn er niet voor altijd. Gezondheid verandert, levens lopen anders, en op een dag kunnen ze het stokje niet meer zelf vasthouden. Kennis doorgeven gaat erover dat wat zij weten, niet samen met hen de deur uit verdwijnt.

Waarom kennis doorgeven zo belangrijk is

We leven in een tijd waarin veel sneller gaat. Contracten zijn flexibeler, banen wisselen vaker en de wereld zit vol schermen die om aandacht vragen. Dat maakt het moeilijker om ergens echt in te duiken. Een vaardigheid met je handen vraagt juist het tegenovergestelde: tijd, herhaling, geduld en een plek waar je niet na tien minuten weer weg moet omdat de volgende activiteit begint.

Als stichting zijn we sterk beïnvloed door de Free and Open Source-beweging (FOS). Daarin is kennis geen bezit dat je zoveel mogelijk afschermt, maar iets wat je deelt zodat iedereen erop verder kan bouwen. We horen regelmatig de vraag: “Maar dan geef je toch je kennis of IP weg aan mensen die met je gaan concurreren?” Wij zien dat anders. Als je kennis opsluit, behoud je een taart die je niet met veel mensen hoeft te delen. Waarvan een stukje voor jouw is. Als je kennis deelt, bouw je samen aan een veel grotere taart, waar meer mensen een stuk van krijgen; en waar uiteindelijk iedereen meer aan heeft dan aan dat ene kleine taartpuntje.

Dat gaat verder dan software of schema’s publiceren. Het gaat erom dat iemand anders een reparatie kan overdoen, een ontwerp kan verbeteren, of zelf weer mensen kan helpen. Als kennis alleen bij een paar specialisten blijft, wordt techniek iets dat ver van gewone mensen af staat en komt de macht bij een kleine groep. Door kennis door te geven, ontstaat juist meer vooruitgang, meer gelijkwaardigheid en meer zeggenschap over je eigen spullen en je eigen leven. In The Owl’s Nest proberen we die FOS-filosofie in de praktijk te brengen: in hoe we repareren, hoe we uitleggen wat we doen en in hoe we mensen aanmoedigen om hun eigen kennis weer door te geven aan anderen.

Een plek om te oefenen, niet alleen te kijken

We merken dat veel mensen – jong én ouder; het spannend vinden om iets nieuws te proberen. De drempel is snel hoog: “Straks doe ik het fout”, “Ik begrijp het vast niet”, “Ik ben niet handig genoeg”. Kennis doorgeven begint voor ons bij het verlagen van die drempel. Niet door dingen simpeler voor te stellen dan ze zijn, maar door samen rustig aan de slag te gaan. Eerst kijken, dan samen doen en daarna steeds meer zelf.

The Owl’s Nest is geen museum waar je alleen mag kijken, en ook geen cursusfabriek met strak afgevinkte modules. We willen een werkplaats zijn waar je mag blijven hangen. Waar je terug kunt komen, waar het niet erg is als iets drie keer mislukt, en waar je langzaam merkt dat je handen en hoofd het samen beter gaan begrijpen. Meemakers, niet alleen bezoekers.

Voor wie is dit belangrijk?

Kennis doorgeven is geen eenrichtingsverkeer. Het gaat altijd over mensen die iets weten én mensen die iets willen leren; en vaak ben je allebei tegelijk. In grote lijnen denken we aan:

• Nieuwsgierige beginners

  Mensen die het gevoel hebben: “Ik zou dit eigenlijk wel willen kunnen”, maar niet goed weten waar ze moeten beginnen. Jongeren, volwassenen, buurtgenoten, mensen in een traject – iedereen die openstaat voor rustig leren en oefenen.

• Ervaren vakmensen en doeners

  Mensen die al jarenlang met techniek werken: als timmerman, elektricien, monteur, instrumentenbouwer, docent, maker of gewoon als hobbyist met veel vlieguren. Die het leuk vinden om naast iemand te staan en te laten zien hoe zij het aanpakken, zonder dat het meteen een baan als “trainer” hoeft te zijn.

• Mensen onderweg

  Mensen die na een zware periode weer iets willen opbouwen. Voor wie een werkplaats niet alleen over techniek gaat, maar ook over ritme, zelfvertrouwen en het gevoel dat je weer iets kunt. Voor hen kan kennis doorgeven ook betekenen: ervaren dat jij zelf dingen kunt, en dat dat er mag zijn.

Hoe we kennis doorgeven in de praktijk

Kennis doorgeven gebeurt bij ons niet alleen aan een tafel met theorie, maar midden in het werk. In reparaties aan klokken, versterkers, spelcomputers, koffiemachines en andere apparaten. In projecten zoals de koffiehoek of Bozuki, waar vormgeving, techniek en samenwerken samenkomen. In workshops waarin je in een paar uur een nieuwe techniek uitprobeert. En in de momenten tussendoor, bij de soldeerplek, de zaag of de tekentafel.

Dat doen we bijvoorbeeld door:

• samen een reparatie stap voor stap uit te leggen, in plaats van iets “even snel” zelf te doen;
• iemand zelf met de meter te laten werken, terwijl we meekijken;
• vragen te stellen in plaats van alleen antwoorden te geven (“Wat denk jij dat er gebeurt als…?”);
• fouten te gebruiken als leermoment, niet als reden om iemand opzij te zetten;
• ervaringen uit verschillende vakgebieden naast elkaar te leggen (bijvoorbeeld hout en elektronica, of glas en metaal).

Voor mensen die langer willen blijven hangen en echt mee willen leren draaien, hebben we Werken en leren in The Owl’s Nest. Daarin beschrijven we hoe je als deelnemer, vrijwilliger, stagiair of mentor onderdeel kunt worden van de dagelijkse praktijk in de werkplaats.

Hoe kun je zelf bijdragen?

Als je het idee krijgt: “Hier wil ik onderdeel van zijn”, zijn er grofweg twee lijnen:

• Je wilt vooral leren

  Dan is het een goed idee om te kijken bij Voor wie en Werken en leren. Daar lees je hoe we samen kunnen kijken of de werkplaats bij jou past en welke vorm – een project, workshop of meedraaien – logisch is.

• Je wilt vooral delen

  Ben je een ervaren vakmens of heb je gewoon veel praktische ervaring en wil je die niet alleen voor jezelf houden? Laat het ons weten. Op Werken en leren en Steun ons lees je hoe je als vrijwilliger, mentor of in een andere rol mee kunt doen. We kijken samen naar een tempo en inzet die bij jou en je leven past.

Twijfel je nog of The Owl’s Nest de juiste plek is om te leren, te delen of allebei? Stuur ons dan een bericht via Afspraak maken. Een kort gesprek zegt vaak meer dan een lange tekst, en we denken graag met je mee over wat past bij jou én bij de werkplaats.